Sneupen. Ik vond dat een heel normaal Nederlands woord en ging er klakkeloos vanuit dat iedereen begreep wat je bedoelde als je dat woord gebruikte. Totdat ik jaren geleden een gesprek had met iemand op MSN die zei:”Huh? Wat is dat? Sneupen?”
Uit het gesprek wat daarop volgde, bleek het een onbekend iets te zijn, dat sneupen. Ik vond dat een heel rare gewaarwording. Je weet toch wel wat sneupen is? Ik sneup, wij sneupen, wij hebben gesneupt. Ik wist niet beter dan dat iedereen weet wat dat is.
Vandaag had ik het er weer over, wegens een andere rare uitdrukking die niemand bleek te kennen. Ik weet helaas even niet meer welke dat was, maar het woord “sneupen” kwam weer bovendrijven. Friezen en Grunningers hebben soms nog wel eens last van dezelfde taalafwijkingen als het gaat om Nederlandse uitdrukkingen, maar weer niemand die in het geval van “sneupen” begreep hoe en wat.
Friesisme
Friesisme staat niet in de Van Dale (online iig). Net zo min als het woord sneupen. Laat staan dat er een wiki voor is
Too weird eigenlijk.
Een Friesisme is een Fries woord en/of uitdrukkingen letterlijk vertalen naar het Nederlands. Maar wat in taal is een Friesisme en iets wat noorderlingen gewoon zeggen? De vraag:”Waar kom je weg?” lijkt mij iets van de noordelijke kant van Nederland. Het gebruiken van een beurs in plaats van een portemonee ook.
Zoeken op Friesisme levert o.a. het volgende op:
- overnieuw (oernij): ABN= opnieuw
- uitvanhuis (útfanhûs): ABN= logeren
- praten (ik praat Frysk): ABN= ik spreek Fries
- op bed (op bêd): ABN= naar bed
Is sneupen dan een Friesisme?
Ik denk van niet. Het is gewoon Fries denk ik. In het Engels bestaat de uitdrukking “snooping around” maar dat klinkt wat stiekum. Sneupen klinkt als snooping: rondneuzen, oftewel: neuzen. Dat woord staat dus wél in de Van Dale en betekent snuffelen of rondkijken. De gemiddelde Nederlander gebruikt het woord “neuzen” echter alleen maar als het meervoud van neus. Sneupen betekent hetzelfde als neuzen. Dat klinkt best wel raar. Mocht iemand etymologisch weten hoe en wat, dan houd ik me aanbevolen
Wist jij wat sneupen was?
Geen idee hoe betrouwbaar de bron is, maar vast niet heel erg onbetrouwbaar. Anyways, ik citeer:
de Volkskrant, Boeken, 28 mei 1999 (pagina 29)
Ed Schilders
Toen J.A. Brongers het woord ’sneupen’ in het Nederlands introduceerde met zijn boek ‘ABCDarium voor de boekensneuper’ bestond het internet maar amper.
Brongers vertelde me ooit dat hij het woord in het Fries heeft gevonden, en dat hij het toepasselijk achtte op de boekenliefhebber omdat het van een zekere intimiteit tussen zoeker en boek getuigt. Sneupen is: getroffen worden door een rugtitel, het boek verwachtingsvol uit het rek nemen, een beetje bladeren, terloops naar de prijs kijken, en besluiten.
Elektronisch sneupen op het internet heeft uitsluitend nadelen. Begrippen als ‘zeldzaam’ en ‘curieus’ zullen binnenkort in boekenland een veel strengere betekenis gaan krijgen door het onwaarschijnlijk grote aanbod. Prijzen zullen meer eenheid gaan vertonen, en de e-sneuper zal daardoor niet snel een koopje kunnen aanklikken. Er klinkt geen klassieke muziek op de achtergrond, de neus jeukt niet door het boekenstof, en met de eigenaar praten kun je hooguit via een e-mail.
En toch is e-sneupen onweerstaanbaar. Twintig minuten in de sneupcomputer van http://www.antiqbook.com (zeshonderdduizend boeken van tientallen antiquaren) en ik ben dertien titels rijker van auteurs wier werk toch niet voor het oprapen ligt in de gewone wereld: Ernest Michel, Bernard Molkenboer, Gerard Keller. En zo’n 350 gulden armer.
Ik heb ook nog gezocht naar het ‘ABCDarium van de boekensneuper’, maar ik had eigenlijk kunnen weten dat dat in het e-antiquariaat niet voorkomt. Ik zou het toejuichen als Brongers binnenkort zijn ABC-boek voor de e-sneuper publiceert. Uitsluitend on-line, uiteraard.
Zie: nl.taal
Bedankt voor de link! Via die discussie kwam ik oa. op een Wiki over ingveonismen. WTF? Ja precies, mijn idee.
Het blijkt voor mij erg interessant leesvoer
Het was mij al opgevallen dat Fries bepaalde raakvlakken heeft met zowel de Engelse taal als met het Duits (in mindere mate). Beide talen hebben qua woordgebruik raakvlakken met het Fries, maar er zijn ook duidelijk aanwijsbare grammaticale overeenkomsten die erg afwijkend zijn tov het Nederlands.
Ik heb er in ieder geval op de HAVO mijn voordeel mee kunnen doen met al die talen in mijn vakkenpakket
Hahaha .. nóóit van gehoord!! Weer wat geleerd! èn gelachen!
Nog nooit van gehoord, maar het klinkt wel leuk.
Hmm, misschien kan het wel een nieuw ‘cool’ woord worden. Zal ik t-shirts gaan drukken?
-Ga ergens anders sneupen!
-Wie dit sneupt is gek.
-Heb je nog wat gesneupt? (sorry, er is een Jiskefet post in de buurt).
-Ik sneup d’r helemaal niets meer van.
LOL! Denken in t-shirts, daar heb ik ook wel eens last van
Er bestaat zelfs een koop- en verkoop site met de naam http://www.Sneup.nl …
O, ja dat woord ken ik al heel lang. Mijn ouders gebruikten het altijd, in de zin van lekker rondneuzen op rommelmarkten en dan wat leuks uit de troep vissen. Nooit gewten dat het uit het fries komt, maar dat kan kloppen want mijn moeder is friezin.
snusterje is hetzelfde als sneupen:)
snusterje is een prachtig woord
@sjoerd Snusterje, echt nog nooit van gehoord, maar wat je zegt: een geweldig mooi woord.
Jazeker wist ik wat sneupen was! Ben een rasechte Friezin
Tijdens mijn stage bij de Marine in Den Helder ben ik me ook bewust geworden van dit soort dingen. Zo heb ik een vriendin die uit Groningen komt die zegt; ‘ik verneem het wel.’ Ik altijd denken dat dat een echt Friesisme is. Maar blijkbaar zeggen ze dat in Groningen ook wel. Ik verneem, Ik fernim. En heel vaak zeggen Hollander gewoon ik praat, terwijl ik altijd netjes spreek zeg. Dus voel ik me niet zo’n buitenbeentje hoor. Mijn Nederlands is goed!
AK
Ik ken het woord, en ik gebruik hem ook regelmatig maar toen ik het woord tegen hollanders zei snapten ze er niks van. Ze vroegen mij 3 keer wat ik zei en of het wel nederlands was. Ik zei dat gaan we opzoeken op google of in het woordenboek. De jongen heeft gelijk gekregen het is niet een nederlands woord maar dus toch echt fries. Grappig!
ik ben zelf een fries maar ik had niet echt in de gaten dat sneupen een fries woord was. wij gebruiken het best wel veel en zelfs mijn nederlandse vriendinnen in friesland zeggen het wel. na deze uitleg vond ik het dus best wel vreemd, maar zo leer je elke dag weer wat.